Geçen hafta amerikadan gelen bir arkadaşımın eşi sayesinde birkaç mıknatısa sahip oldum. Böylelikle epeydir kafamda olan bir projeyi hayata geçirebildim.
Öncelikle son gitarımın manyetiklerinden hiç memnun değildim. Seymour Duncan Livewire Metal set vardı. Hani "ölümüne metal" hayat felsefem değil ve çok yönlü olabilen şeyleri seviyorum köprü için. Yoksa sert metal yapıyor olan için sapık bir set bu LW Metal. Ama o kaçınamadığınız kompresyon ve muazzam çıkış beni benden aldı ki ben çıkışı daha yüksek başka bir manyetik bilmiyorum. EMG'lerden filan bile, aklımda kaldığı kadarıyla, daha yüksek.
Elimde RG550'den çıkmaz bir V7 vardı. Eski üst RG'lerin sapında kullanılan bir manyetik. Yıllardır kullanılır ama kendi içinde dönemleri var bunların da. 9K ile 10K'nın az latında dolanıyorlar. Bendeki daha az sarımlı olan dönemden aslında ama benim ölçümüm 9,5K'nın az daha üzeriydi yanlış hatırlamıyorsam. Hafif mismatched bobinli idi hatta ama tekrar bakmam lazım, ezbere konuşup yanlış bilgi vermeyeyim. Bobindeki tellerin kapladığı hacmin dc direncine ilişkilendirerek bir tahminde bulunmam gerekirse AWG42 telle sarılmış derim. Mıknatıs olarak ince (normal alnico kalınlığı veya çok az daha incesi) seramik var.
Yepyeni bir Gitarizm
makalesinden hepinize merhaba. Uzun süreden beridir yazmak istediğim bir konu
ile karşınızdayım. Gitarı çalmaktansa onda bir şeyleri değiştirmeye
niyetlendiğim ilk günden beridir içinde olduğum bir konudur, “elektrogitar modifikasyonları”. Gönlümde
yatandan 12 parsek uzaklıktaki bir gitarla, 14 sene kadar önce bu işlere
başlamış birisi olarak epey tecrübe biriktirdiğimi söyleyebilirim. Umarım
faydalı olur… Bu arada yazı dizimin son bölümünde kendi gitarlarıma yaptığım
bazı modifikasyonlardan, bunları hangi nedenlerden ötürü yaptığımdan,
modifikasyon mantığımdan, maddi boyutlarından, neyi nereden aldığımdan vs. de
bahsedeceğim, o bölümleri de lütfen atlamayınız.
Modifiye
Etmeli mi, Etmemeli mi?
Açıkçası bu işi bir
yatırım olarak görürüm. Gitarınız bu yatırımı hak eder mi, etmez mi? Yatırımınızı
size geri döndürebilir mi, döndüremez mi, meseleye o gözle bakarım. Bu yüzden
işe başlarken ilk işiniz
Gitar fanatiklerinin yegâne mâbedi Gitarizm’e hoşgeldiniz.
Geçen sayıda bahsettiğim elektronik modifikasyonlara bu ay başlıyoruz. Artık manyetik değiştirmek için para dökmeye son :) Bu makalecik umuyorum ki daha önce manyetik değiştirmemiş, eline havya almamış bir çok kişiye çok faydalı olacak.
Bu ay www.muzisyendukkani.com‘dan bir güzellik var sizlere. Aranızdan 4 şanslı okur Gibson’dan gitar askısı ve pena kazanacak. Kazanmak ise çok kolay, http://guitarism-tr.blogspot.com/blog adresim. Buraya kaydolmanız (yani bloğun takipçisi olmanız) ve kayıt işlemini tamamladığınızı nienturi(at)gmail.com adresimden bana bildirmeniz kâfi. Zira adaylar, blog üyelerimden seçilecek. Mayıs sonuna kadar da süre var.
Gelecek ay çok usta bir bas gitaristi konuk etmek ümidiyle…
Türk gitar alemine bir katkımız olduysa affola!
Bu ay; Gibson imzalı güzel hediyeleri için www.muzisyendukkani.com’dan Levent’e, Bursa’nın yılmaz gitar savaşçıları Orkun Aydın, Deniz Kurtyılmaz, Günay Yetimarslan’a, Koray Ergünay’a, muhteşem müzik ziyafeti için Volkan Yırtıcı ve grubuna, Ayşenur Ulupınar’a, Uludağ Üniversitesi Müzik Topluluğuna ve Plüton Müzik’ten Olay Andaç’a teşekkür ediyorum.
Türkiye’den selamlar Bay Duncan, sizin gibi yaşayan bir efsane ile görüşebilmek gerçekten çok büyük bir zevk ve onur, öncelikle bunu söylemeliyim.
Röportaj için ben çok teşekkür ederim Barış. Umarım sorularını güzel yanıtlayabilirim.
Ona hiç şüphe yok. İnsanların çoğu sizi ilk olarak eski bir Fender Telecaster manyetiğini, bir pikap yardımıyla yeniden sararak bu işle başladığınızı ve daha sonraları ise efsanevi müzisyenler için harika manyetikler yaptığınızı biliyor. Sizi o kadar tanıyor. Peki bunun ötesinde nasıl bir adam var?
Pekala, manyetik yapmaya ve sarmaya 1960’ların ortalarına doğru Michigan, Kalamazoo’daki Gibson’dan Bay Les Paul’ün ve California’daki Fender firmasının yardımları ile başladım. Onlara sürekli olarak yazar, gitar modelleri ve manyetikleri hakkında tonla soru sorardım. Daha sonradan manyetiklerin nasıl yapıldıklarını görmek için epey manyetik söktüm ve üretim şekillerini gösteren çok sayıda çizim yaptım. 70 başlarında ise Fender’in Londra’daki bir merkezinde çalışmaya başladım. Bu süreçte Jeff Beck, Eric Clapton, Jimmy Page, David Gilmour, The Who, Robert Palmer, Supertramp, Golden Earring, Free, ve Thin Lizzy gibi grup ve gitaristler için çalıştım (Yazarın notu: Seymour’un verdiği listeye dikkat! Resmen Rock’n Roll Hall of Fame gibi :) ) Ayrıca S.Duncan Firması olarak da Slash, David Gilmour ve Eddie Van Halen gibi pek çok sanatçıya manyetikler yaptık ki bunların bazıları imzalı ürün oldu, kimi ise OEM model olarak çeşitli gitar firmaları için üretildi.
P.A.F. sınıfı manyetikler için son derece nadide, güçlü ve ayrıntıcı bir yaklaşıma sahipsiniz. Sizi P.A.F.lara bu kadar güçlü bir şekilde bağlayan şey nedir?
Ben Jeff Beck ve Eric Clapton gibi çok yenilikçi ve harikulade gitaristlerin zamanında büyüdüm. 60 ortalarında The Yardbirds, The Beatles ve Rolling Stones gibi grupların başlattığı “İngiliz İstilâsı” dönemindeki büyük blues gitaristleri beni çok cezp etmiştir. P.A.F. humbuckerlar takılı Les Paul’ler çalan Peter Green, Paul Kossof ve Jeff Beck gibi adamların soundları ise beni kendisine köle etmişti. Ayrıca Eric Clapton da, John Mayall’s Blues Breakers zamanlarında Les Paul (LP) kullanıyordu ve ben bu sanatçıların tonlarına çok büyük hayranlık besliyordum. Bu geleneksel P.A.F. tonunu kulağıma, bir ton standardı olarak aldım. Stratocaster ve Telecaster’ları bugün bile hâlâ çok seviyorum. Ancak LP sesleri için olay Seth E. Lover tarafından tasarlanan P.A.F. (Patent Applied For) humbucker manyetikleri idi. Yıllar boyunca Jeff Beck’in, Paul Kossof’un ve İngiliz “Chicken Shack” grubundan Stan Webb gibi bir çok ünlünün gitarlarını çaldım. Bu süreçte her birinin diğerinden biraz daha farklı olduğunu fark ettim ve manyetik araştırmalarına başlayıp birbirlerinden farklarını ortaya koyan çok detaylı notlar çıkardım.
Seri üretime sahip ürünlerinizi düşünürsek, medar-ı iftiharınız bunlardan hangisi olurdu?
Gurur kaynaklarım JB ve Jazz (sap) modellerimizdir. Bunlar 70 ortalarında, dostum Jeff Beck’in, George Martin (The Beatles) ile birlikte “Blow by Blow” albümünü kaydettikleri sırada tasarlandılar. Jeff’e “The Tele-Gib” dediğim ve iki adet yeniden sarımlı P.A.F. humbucker manyetik içeren bir telecaster yaptım. Manyetikler, harika bir blues gitaristi olan Lonnie Mak’e, vaktiyle, ait olan eski bir Gibson Flying V’den çıkmaydı. Bu manyetikler eski bir dikiş makinesi kullanarak sardığım ilk “JB” ve “JM” manyetikleriydi.
Peki kendinizi bu işte ilk kez ne zaman başarılı hissettiniz ve “işte oldu, başardım!” dediniz?
Bu yazı ilk olarak SOUND Dergisi, Haziran 2010 sayısında yayımlanmıştır.
Bu ay ile beraber birkaç ay boyunca özel bir yazı dizisine başlıyoruz. Konumuz “Elektrik Gitar Manyetikleri”. Bu sayıda size oldukça hafif bir girizgah hazırladım. Uzun gibi görünse bile bu konuda koca kitaplar yazılabileceğini de düşünürsek birkaç sayfanın sadece ilk adım olduğu sonucuna varabiliriz. Yine de yazılı yayımlar söz konusu olduğunda bugüne kadar yayımlanmış en kapsamlı elektrik gitar manyetikleri konulu makale olabilir,o da ayrı. Yaklaşık 3-4 yıldır üzerinde durduğum, mümkün mertebe kişisel tecrübe ve teknik/teorik bilgi edinmeye gayret ettiğim bir konu ayrıca manyetikler. Bu sayıdan sonra ise bazı büyük manyetik üstadları ile yaptığım özel röportajlara başlayacağım bir aksilik olmaz ise. Sürç-i Lisan ettiysek affola. Umuyorum bir faydası dokunur veya sevdiğiniz bir makale olur.
Elektrik Gitar Manyetikleri & Ana Formları
Bölüm 1 : Kısa Tarihçe ve Temeller
Gitarın elektriklendirilmesi sürecindeki milâd, o yıllardaki adı “Electro String” olan Rickenbecker’ın 1931 yılında “Kızartma Tavası” lâkaplı gitarı, ki bilinen ilk katı gövde elektrik gitar olarak bilinir, üzerinde bulunan ve tellerin ünitenin içinden geçtiği, manyetizasyon temelli ilk gitar manyetiği olarak kabul edilen tasarımı olarak göze çarpmaktadır. Günümüz manyetiklerinden yapı olarak biraz farklı olsa da, temelleri ortaya koyması açısından önemli bir gelişmedir. Zira bu manyetik belki de, bir anlamda, ilerleyen yıllarda doğrudan veya dolaylı olarak müziğin çehresinin değişiminde de rol oynayacaktır. Tasarım olarak manyetik akının taşındığı bölümler olan “pole pieces” bölümlerinin, günümüz manyetiklerinin tersine, mıknatısın altında kaldığı bir yapı gözlenmektedir (Şekil 1).
